Tonus Tatlısı Yok Oluyor
Kültürümüze yönelik bazı yemek ve tatlı çeşitlerinin zamana yenik düştüğü ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı görülüyor. Buna en güzel örnek ise, Sivas´ta özellikle de Altınyayla yöresinde genelde kış aylarında yapılan ve seferberlik tatlısı olarakta bilinen kavut tatlısı.
Tarih: 21.9.2018 05:03:00/ 751okunma / 0yorum

Kavut tatlısı, bir kış eğlencesi ve ziyafeti de olmanın ötesinde, kıtlık zamanlarında ve imkânsızlığın çokça yaşandığı zamanlarda Anadolu insanının bulduğu bir çare olarak anıla gelmekte.

Düz arazilerde buğday ve arpa ekiminin bol olduğu yerlerinde bir tatlı çeşidi olarak bilinir.
Buğday ve arpanın karıştırılıp tandırda kavrulması ve öğütülmesi ile meydana gelen kavut tatlısı içine, pekmez, bal, şekerli su katılarak tatlandırılarak yenildiği belirtilmekte.
Kavut tatlısının son yıllara kadar Sivas´ın bir çok köy, kasaba ve ilçesinde yapılmaya devam ettiği lakin, gelişmeye paralel olarak yeni tatlı çeşitlerinin insanların hayatına girmesi ile bu tatlının unutulmaya başlandığı belirtilmekte.
Anadolu kültüründe, sonbaharda sözleşen kadınların imece usulü ile yaptıkları ve yapamayanlara da dağıttıkları Kavut Tatlısı, hem bir sosyal birlikteliği simgelemesi, hem de yapımının öznel olması ve katkı maddesinin hiç olmaması nedeniyle özel bir tatlı olarak biliniyor.
Tatlı kültürünün yaygınlaşması, her şeyin hazırı ile bir yaşamın varlığını devam ettirmesi nedeniyle, yok olan bir çok geleneksel değerlere, Kavut Tatlısının da eklendiği ve yavaş yavaş bu tatlının mutfak kültüründen silinmeye başlandığı gözlemleniyor.

Köy ve kasabalarda gece kış oturmasının baş eğlencesi olan kavut tatlısının mideyi rahatlatan bir özelliğinin de olduğu biliniyor.

KAVUT TATLISI ve TONUS KÖFTESİ´nin HİTİT İMPARATORLUK zamanından kalma olduğu da araştırmacılarca dillendirilmektedir.
Kavut tatlısı Kara TONUS yöresi diye tabir edilen Altınyayla, Şarkışla ve Ulaş yörelerinde görülen bir tatlı çeşidi olarak biliniyor.Tonus Yöresinde çokça yapılması nedeniyle Tonus Tatlısı olarak da anılıyor.

KAVUT:

Unutulmakta olan bir yiyecek olup, eskiden kış eğlenceliğiydi.   Kavurganın dövülmesi ya da taş el değirmenlerinde öğütülmesi ile elde edilen una, şerbet, pekmez veya bal şerbeti katılarak kavut yapılır. Buğdayı çok olmak üzere, arpa, yulaf ve çavdar birlikte sac üzerinde kavrulur, değirmende öğütülür ve elenir, torbalara konularak gerektiğinde kavut hazırlamakta kullanılır. Tatlandırma için eskiden daha çok bal veya pekmez şerbeti kullanılırken, sonraları şekerle yapılan şerbet kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla, şekerli süt veya şekerle tatlandırılmış kuşburnu ezmesi de kullanılır. Kavut için ahlatın fazla yetiştiği dağ köylerinde, ahlat kurutulur, el değirmenlerinde çekilir, un haline getirilir. Buğday, arpa, mısır karışımından kavrulup, öğütülerek hazırlanmış una katılarak da kavut yapılabilir.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tonus Tatlısı Oluyor
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Küpeli Çöreği
Küpeli Çöreği
Tecer Dağı yakını köylerden KÜPELİ köylüler var idi hatırlamaktayım. Bağdaş kurup akşam yemek yiyip değirmen sırası gözetmekte idiler
İşte, İki GÖNÜL İnsanı!
İşte, İki GÖNÜL İnsanı!
SİVAS´ın KUTUP YILDIZI İhramcızade İsmail Hakkı Toprak´ın, AŞIK VEYSEL´in “KARA TOPRAK” şiirini çok sevdiği ve bunun ezgisini söyleterek göz yaşı döktüğü öğrenildi.
Bunu İlk Defa Duyacaksınız!
Bunu İlk Defa Duyacaksınız!
SİVAS´ın “görünmeyen üniversitesi” olan Şah Dede İhramcızade İsmail Hakkı Hazretleri, ölümünün ardından yıllar geçmesine rağmen sevgiyle anılıyor. İnsanlara, sevgiyi ve birlik beraberliği öğütleyen Şah Dede´nin, Sivas dışında da önemli bir seven kitlesi bulunuyor.
Suyun Destanını Yazan Adam!
Suyun Destanını Yazan Adam!
Ebubekir PARLAK...Sivas Numune Hastanesi´nde dört tekerlekli arabasıyla, buğday tenli bu suskun adam, ölmemesi gereken bir erdemi sundu taşlaşmış kalabalıklara. “Su parasızdır” levhasıyla, insanların peşinden koştuğu her şeyi gölgede bırakarak yaşadı.
Ağır ağır ölürler!
Ağır ağır ölürler!
Ağır ağır ölürler; okumayanlar, müzik dinlemeyenler, vicdanlarında hoşgörüyü barındırmayanlar...
Sivas Okumuyor!
Sivas Okumuyor!
Yapılan bütün araştırmalarda KİTAP OKUMA oranının en düşük olduğu iller sıralamasında SİVAS yer alıyor. SİVAS okumazken, anne ve babasının okumadığını gören çocuklar da okumuyor.
SİVASLI Aydınlar Boş Durmuyor!
SİVASLI Aydınlar Boş Durmuyor!
SİVAS POSTASI Yazarlarından Selim YILDIZ ikinci kitabını çıkardı.
Rüzgarlı Pazar
Rüzgarlı Pazar
Ne kadar anlatsanız bir yanı eksik kalır.
ŞAH DEDE´yi Götüreceklerdi!
ŞAH DEDE´yi Götüreceklerdi!
Sivas Postası Gazetesi´nin ilk defa gündeme getirdiği Şah Dede´yi ORDU´ya götürme haberi ses getirdi. Gazetemiz ile temasa geçen pek çok SİVASLI, bu tarihi gerçeğin dile getirilmesinden dolayı memnuniyetlerini dile getirdiler.
Çal Çoban Çal, Gam Senin Neyine?
Çal Çoban Çal, Gam Senin Neyine?
Osman ÇELİK Yazdı...
Güle ve Aşka Veda
Güle ve Aşka Veda
/ve bu afyonlu çağın mabedinde tesbih çek/
"Anamın Yüreği"
"Anamın Yüreği"
Kirkor DEĞİRMENCİYAN yazdı...
hassas kalp...
hassas kalp...
/bu dünya hassas kalpler için bir cehennemdir/
Taşrada Sonbahar
Taşrada Sonbahar
"yağmur yağarsa bugün kendime taşına bilirim"
Bir Şehri Sevmek
Bir Şehri Sevmek
SİVASLI Yazar Osman ÇELİK tarafından kaleme alınan” Sivas´ın Yitik Zamanları” isimli kitap, özellikle il dışında yaşayan SİVASLILAR´ın yoğun ilgisini çekmeye devam ediyor.Şehrin güzelliklerini akıcı bir uslup ve benzetmelerle ölümsüzleştiren yazarın yeni bir kitap hazırlığında olduğu ve sonbahar ile birlikte bu kitabın da okurlarla buluşacağı bilgisine ulaşıldı.
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
E-Gazete
Son Sayı
Önceki Sayılar
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar