Tonus Tatlısı Yok Oluyor
Kültürümüze yönelik bazı yemek ve tatlı çeşitlerinin zamana yenik düştüğü ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı görülüyor. Buna en güzel örnek ise, Sivas´ta özellikle de Altınyayla yöresinde genelde kış aylarında yapılan ve seferberlik tatlısı olarakta bilinen kavut tatlısı.
Tarih: 21.9.2018 05:03:00/ 915okunma / 0yorum

Kavut tatlısı, bir kış eğlencesi ve ziyafeti de olmanın ötesinde, kıtlık zamanlarında ve imkânsızlığın çokça yaşandığı zamanlarda Anadolu insanının bulduğu bir çare olarak anıla gelmekte.

Düz arazilerde buğday ve arpa ekiminin bol olduğu yerlerinde bir tatlı çeşidi olarak bilinir.
Buğday ve arpanın karıştırılıp tandırda kavrulması ve öğütülmesi ile meydana gelen kavut tatlısı içine, pekmez, bal, şekerli su katılarak tatlandırılarak yenildiği belirtilmekte.
Kavut tatlısının son yıllara kadar Sivas´ın bir çok köy, kasaba ve ilçesinde yapılmaya devam ettiği lakin, gelişmeye paralel olarak yeni tatlı çeşitlerinin insanların hayatına girmesi ile bu tatlının unutulmaya başlandığı belirtilmekte.
Anadolu kültüründe, sonbaharda sözleşen kadınların imece usulü ile yaptıkları ve yapamayanlara da dağıttıkları Kavut Tatlısı, hem bir sosyal birlikteliği simgelemesi, hem de yapımının öznel olması ve katkı maddesinin hiç olmaması nedeniyle özel bir tatlı olarak biliniyor.
Tatlı kültürünün yaygınlaşması, her şeyin hazırı ile bir yaşamın varlığını devam ettirmesi nedeniyle, yok olan bir çok geleneksel değerlere, Kavut Tatlısının da eklendiği ve yavaş yavaş bu tatlının mutfak kültüründen silinmeye başlandığı gözlemleniyor.

Köy ve kasabalarda gece kış oturmasının baş eğlencesi olan kavut tatlısının mideyi rahatlatan bir özelliğinin de olduğu biliniyor.

KAVUT TATLISI ve TONUS KÖFTESİ´nin HİTİT İMPARATORLUK zamanından kalma olduğu da araştırmacılarca dillendirilmektedir.
Kavut tatlısı Kara TONUS yöresi diye tabir edilen Altınyayla, Şarkışla ve Ulaş yörelerinde görülen bir tatlı çeşidi olarak biliniyor.Tonus Yöresinde çokça yapılması nedeniyle Tonus Tatlısı olarak da anılıyor.

KAVUT:

Unutulmakta olan bir yiyecek olup, eskiden kış eğlenceliğiydi.   Kavurganın dövülmesi ya da taş el değirmenlerinde öğütülmesi ile elde edilen una, şerbet, pekmez veya bal şerbeti katılarak kavut yapılır. Buğdayı çok olmak üzere, arpa, yulaf ve çavdar birlikte sac üzerinde kavrulur, değirmende öğütülür ve elenir, torbalara konularak gerektiğinde kavut hazırlamakta kullanılır. Tatlandırma için eskiden daha çok bal veya pekmez şerbeti kullanılırken, sonraları şekerle yapılan şerbet kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla, şekerli süt veya şekerle tatlandırılmış kuşburnu ezmesi de kullanılır. Kavut için ahlatın fazla yetiştiği dağ köylerinde, ahlat kurutulur, el değirmenlerinde çekilir, un haline getirilir. Buğday, arpa, mısır karışımından kavrulup, öğütülerek hazırlanmış una katılarak da kavut yapılabilir.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tonus Tatlısı Oluyor
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Altın Yüzüğe Paha Biçilemiyor!
Altın Yüzüğe Paha Biçilemiyor!
Dünyanın süper güçlerinden biri olan HİTİT izleri SİVAS´ın her karışında görülüyor. Hitit Krallarının KADEŞ SAVAŞI´na gitmeden önce SARİSSA´ın 1900 rakımlı tepede bulunan kutsal SUPPİTASSU gölünde yıkanarak savaşa gittikleri araştırmacılarca dile getiriliyor. SİVAS´ın her yerinde HİTİT izleri görülürken, paha biçilmez “ALTIN YÜZÜK” de MÜZEDE sergileniyor.
SİVAS Türkülerin Ocağı
SİVAS Türkülerin Ocağı
Kültür araştırmacıları, pek çok yerde dillendirilen ve Sivas kültür dokusunun bariz özelliklerinin görülüğü“Bir Ay Doğar İlk Akşamdan Geceden” türküsünün Sivas yöresine ait olduğunu iddia ediyorlar.
İşte, İki GÖNÜL İnsanı!
İşte, İki GÖNÜL İnsanı!
SİVAS´ın KUTUP YILDIZI İhramcızade İsmail Hakkı Toprak´ın, AŞIK VEYSEL´in “KARA TOPRAK” şiirini çok sevdiği ve bunun ezgisini söyleterek göz yaşı döktüğü öğrenildi.
Uzun Hikaye
Uzun Hikaye
/başkalarının derdi gelip bana çarpıyor/
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Sofra bezini, dışarıya silkeleyip, tahtayı nemli bezle sildikten sonra ders çalışma ve ödev yapmak için kullanırdım.
Sivas Okumuyor!
Sivas Okumuyor!
Yapılan bütün araştırmalarda KİTAP OKUMA oranının en düşük olduğu iller sıralamasında SİVAS yer alıyor. SİVAS okumazken, anne ve babasının okumadığını gören çocuklar da okumuyor.
"Daban Emeği"
"Daban Emeği"
Kirkor DEĞİRMENCİYAN yazdı...
Ben Sana Mecburum...
Ben Sana Mecburum...
/ben sana mecburum bilemezsin/ adını mıh gibi aklımda tutuyorum/
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
"Kendine gel SİVASLI Kirkor! Sen yokluklardan gelen birisisin. Ananın ağıtları ile büyüdün. Bulgur pilavı yanına çok zaman turşu bile bulamazdın. Böbürlenmen ne ola ki”
Hurri ve Şerri
Hurri ve Şerri
Bir çok medeniyete beşiklik etmiş olan SİVAS, gizemli bir medeniyet olan HİTİTLER´in en önemli şehirlerinden biri olarak biliniyor. Özellikle HİTİTLER´in burada bulunan Fırtına Tanrısı´nın kutsal İKİZ BOĞALARI ise görenlerin dikkatini çekiyor
Çal Çoban Çal, Gam Senin Neyine?
Çal Çoban Çal, Gam Senin Neyine?
Osman ÇELİK Yazdı...
Güller Ülkesine Doğru...
Güller Ülkesine Doğru...
Sanattan uzak kalmış, yada kasten kaçırılmış insanın talihsizliği düşündürüyor beni. Yıllar geçmesine rağmen bir şiirin mısrasını hazmedememiş, bir roman kahramanıyla bütünleşmemiş, bir tiyatro sahnesinin içinde kendini bulamamış kişiler yok mu? İnsanı kendinden uzaklaştıran mekanların havasında bunları yaşamak ne kadar zor !
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Odasında bir hindiye tek başına yediğini görmüştüm. “AZAPLAR” ise çok iyi kalpli idiler.
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Burada adettir düğün kâhyasının kapısında davul çalınır. İyi de ben ne yapacağım kim yazmış beni dedim.(Bizim Niğde´de böyle bir adet yoktur) Bilmiyoruz dediler. Önce bahşiş sonrada düğün evinde görevini yapmazsan cezalandırılırsın dediler.
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Şaban amca ezile büzüle “hocam senden izin istemeye geldik” şaşırmıştım. Ne izni Şaban amca dedim.”Biz bu hafta düğün yapacaktık. Eğer izin verirsen Bayrağı kaldıracağız, yoksa erteleyeceğiz”.O an boğazımın düğümlendiğini hissettim....
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
E-Gazete
Son Sayı
Önceki Sayılar
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar