TONUS Tatlısı Yok Oluyor
Kültürümüze yönelik bazı yemek ve tatlı çeşitlerinin zamana yenik düştüğü ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı görülüyor. Buna en güzel örnek ise, Sivas´ta özellikle de Altınyayla yöresinde genelde kış aylarında yapılan ve seferberlik tatlısı olarakta bilinen kavut tatlısı.
Tarih: 23.12.2018 19:03:00/ 607okunma / 0yorum

SPHM ÖZEL HABER

Kavut tatlısı, bir kış eğlencesi ve ziyafeti de olmanın ötesinde, kıtlık zamanlarında ve imkânsızlığın çokça yaşandığı zamanlarda Anadolu insanının bulduğu bir çare olarak anıla gelmekte.

Düz arazilerde buğday ve arpa ekiminin bol olduğu yerlerinde bir tatlı çeşidi olarak bilinir.
Buğday ve arpanın karıştırılıp tandırda kavrulması ve öğütülmesi ile meydana gelen kavut tatlısı içine, pekmez, bal, şekerli su katılarak tatlandırılarak yenildiği belirtilmekte.
Kavut tatlısının son yıllara kadar Sivas´ın bir çok köy, kasaba ve ilçesinde yapılmaya devam ettiği lakin, gelişmeye paralel olarak yeni tatlı çeşitlerinin insanların hayatına girmesi ile bu tatlının unutulmaya başlandığı belirtilmekte.
Anadolu kültüründe, sonbaharda sözleşen kadınların imece usulü ile yaptıkları ve yapamayanlara da dağıttıkları Kavut Tatlısı, hem bir sosyal birlikteliği simgelemesi, hem de yapımının öznel olması ve katkı maddesinin hiç olmaması nedeniyle özel bir tatlı olarak biliniyor.
Tatlı kültürünün yaygınlaşması, her şeyin hazırı ile bir yaşamın varlığını devam ettirmesi nedeniyle, yok olan bir çok geleneksel değerlere, Kavut Tatlısının da eklendiği ve yavaş yavaş bu tatlının mutfak kültüründen silinmeye başlandığı gözlemleniyor.

Köy ve kasabalarda gece kış oturmasının baş eğlencesi olan kavut tatlısının mideyi rahatlatan bir özelliğinin de olduğu biliniyor.

KAVUT TATLISI ve TONUS KÖFTESİ´nin HİTİT İMPARATORLUK zamanından kalma olduğu da araştırmacılarca dillendirilmektedir.
Kavut tatlısı Kara TONUS yöresi diye tabir edilen Altınyayla, Şarkışla ve Ulaş yörelerinde görülen bir tatlı çeşidi olarak biliniyor.Tonus Yöresinde çokça yapılması nedeniyle Tonus Tatlısı olarak da anılıyor.

KAVUT:

Unutulmakta olan bir yiyecek olup, eskiden kış eğlenceliğiydi.   Kavurganın dövülmesi ya da taş el değirmenlerinde öğütülmesi ile elde edilen una, şerbet, pekmez veya bal şerbeti katılarak kavut yapılır. Buğdayı çok olmak üzere, arpa, yulaf ve çavdar birlikte sac üzerinde kavrulur, değirmende öğütülür ve elenir, torbalara konularak gerektiğinde kavut hazırlamakta kullanılır. Tatlandırma için eskiden daha çok bal veya pekmez şerbeti kullanılırken, sonraları şekerle yapılan şerbet kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla, şekerli süt veya şekerle tatlandırılmış kuşburnu ezmesi de kullanılır. Kavut için ahlatın fazla yetiştiği dağ köylerinde, ahlat kurutulur, el değirmenlerinde çekilir, un haline getirilir. Buğday, arpa, mısır karışımından kavrulup, öğütülerek hazırlanmış una katılarak da kavut yapılabilir.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Tonus Tatlısı Oluyor
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
ÜZÜMLÜ Yemeği Yok Oluyor!
ÜZÜMLÜ Yemeği Yok Oluyor!
SİVAS Mutfağının özel yemeklerinden biri olan ÜZÜMLÜ unutulmak üzere. Hem düğün yemeği hem de tatlı olarak asırlardır damak zevkine hitap eden yemeği yapanlar ise bitmek üzere. Tonus Köftesi´nin tamamlayıcısı olan ÜZÜMLÜ, ALTINYAYLA, DELİİLYAS, ULAŞ VE ŞARKIŞLA yörelerine özgü olup, artık yapılmıyor.
İnsan Kitaba Dokunmalı...
İnsan Kitaba Dokunmalı...
"Olan kaderdir. Daha sonra ne olacak kimse bilemez".
TAŞHAN...
TAŞHAN...
/Niçin çıktın dağlara evren çöl oldu leyla/
Aşık DESTANİ İle Söyleşi...
Aşık DESTANİ İle Söyleşi...
SİVAS´ın Kültür-Sanat temsilcisi SİVAS POSTASI, bir birinden özel dosyalar ile kültür hayatımıza renk katmaya devam ediyor.Kültürümüze sazıyla sözüyle katkı sunan Süleyman ULUTAŞ ile SİVAS POSTASI okurlarına tadı damakta bir söyleşi hazırladık...
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Ben küçüktüm o zaman ağlayamamıştım ama aha şimdi bu yazıyı yazarken o anı anımsıyorum ve şimdi AĞLIYORUM…Gözyaşı borcumu ödüyorum.
Taşları Yemek Yasak
Taşları Yemek Yasak
Taşları yemek yasak...
Hurri ve Şerri
Hurri ve Şerri
Bir çok medeniyete beşiklik etmiş olan SİVAS, gizemli bir medeniyet olan HİTİTLER´in en önemli şehirlerinden biri olarak biliniyor. Özellikle HİTİTLER´in burada bulunan Fırtına Tanrısı´nın kutsal İKİZ BOĞALARI ise görenlerin dikkatini çekiyor
Bir Başkadır Benim Memleketim!
Bir Başkadır Benim Memleketim!
TRT AVAZ ekranlarında yayınlanan “Ninniden Ağıta Anadolum” programı SİVAS kültürünü ekranlara taşıyarak izleyenleri gözyaşı ülkesine götürdü.
Bir SİVAS Atasözü
Bir SİVAS Atasözü
"Muhanet Zerzesi Ele Yapışır"
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
Şaban amca ezile büzüle “hocam senden izin istemeye geldik” şaşırmıştım. Ne izni Şaban amca dedim.”Biz bu hafta düğün yapacaktık. Eğer izin verirsen Bayrağı kaldıracağız, yoksa erteleyeceğiz”.O an boğazımın düğümlendiğini hissettim....
Gül Hacı Güççük Bacı
Gül Hacı Güççük Bacı
Kirkor DEĞİRMENCİYAN´ın kaleminden gerçek yaşanmış hatıralar zinciri...
Bu Adamı Tanıyan Var mı?
Bu Adamı Tanıyan Var mı?
Senin ne güzel düşlerin vardı Akif İnan!...
"Ezim Ezim Eziliyor Yüreğim"
"Ezim Ezim Eziliyor Yüreğim"
Türkülerin babası olarak anılan Sivaslı hemşehrimiz Muzaffer SARISÖZEN´in 10 binin üzerinde türkü derlediği biliniyor.TRT repartuarının neredeyse tamamına yakınının Muzaffer SARISÖZEN tarafından derlenen eserler olduğu belirtiliyor.Türkülere aşık olan SARISÖZEN hastanede yatarken ölmeden önce (4 Ocak)"EZİM EZİM EZİLİYOR YÜREĞİM" isimli Zaralı Halil türküsünü istediği ve dinleyemeden hayata gözlerini yumması ise hala unutulamıyor.
Bir SİVAS Hatırası...
Bir SİVAS Hatırası...
"Kendine gel SİVASLI Kirkor! Sen yokluklardan gelen birisisin. Ananın ağıtları ile büyüdün. Bulgur pilavı yanına çok zaman turşu bile bulamazdın. Böbürlenmen ne ola ki”
Zafer Yahut Hiç!
Zafer Yahut Hiç!
Etrafı Eşber´in, Sumru´nun ve Rukzan´ın cesetleriyle çevrili olan İskender, bunun manasını hocası Aristo´ya sorar. Eser Aristo´nun cevabı ile biter: -Zafer yahut hiç!
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
E-Gazete
Son Sayı
Önceki Sayılar
Sivas için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:00 07:44 12:44 15:09 17:27 18:59
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar